Zamek w Ciechanowie

Na Mazowszu po dziś dzień zachowały się dwa potężne w całości średniowieczne zamki – w Ciechanowie i w Czersku. Ten pierwszy postawiono na trudno dostępnych mokradłach.

Zamek w Ciechanowie do dziś może zachwycać swą potęgą, zwłaszcza od strony miasta, gdyż to właśnie tu znajdują się dwie baszty – najbardziej obronne elementy tej warowni. Początkowo miały one tylko ok. 10 metrów wysokości. Podobnie jak i resztę warowni, wzniósł je w latach 20. XV wieku mistrz Niklos, który w 1429 roku przedstawił rachunki budowlane swojemu zleceniodawcy, księciu Januszowi I Starszemu.

Po pożarze miasta i zamku w 1467 roku przystąpiono do rozbudowy twierdzy, podczas której podwyższono obie baszty, a także dobudowano piętro pałacu znajdującego się w północnej części zamku. Prace te sfinansował książę mazowiecki Janusz II.

Po inkorporacji Mazowsza zamek przejęła królowa Bona. Na 1. połowę XVI wieku datuje się kolejną przebudowę, która doprowadziła ciechanowski zamek do szczytu potęgi. Przebito wtedy nową bramę w zachodniej kurtynie murów, dobudowano przedbramie, a drogę do zamku wyposażono w drewniany podjazd. Baszty zostały przygotowane do użycia broni palnej. Pałac mieszkalny otrzymał renesansowy wystrój.

Mimo tak szeroko zakrojonych prac modernizacyjnych, już w końcu XVI wieku zamek stopniowo tracił znaczenie. Po zdobyciu go przez Szwedów nigdy już nie pełnił funkcji obronnych; był używany tylko przez starostów jako sąd i archiwum. Jeszcze w XVIII wieku został opuszczony. Po ostatnim rozbiorze Polski, Ciechanów trafił w ręce Prusaków, którzy rozebrali pałac mieszkalny.

Popularność ciechanowskiego zamku jako romantycznej ruiny wzrosła wraz z modą na takie rzeczy w XIX wieku. Przyjeżdżali tu m.in.: Zygmunt Krasiński, Bolesław Prus i Henryk Sienkiewicz, który na dziedzińcu warowni w Ciechanowie ulokował pojedynki bohaterów Krzyżaków. Podczas II wojny światowej miejsce to niechlubnie zasłynęło hitlerowskimi egzekucjami członków polskiego ruchu oporu.

Zamek w Ciechanowie można zwiedzać, choć ostatnio jest często zamknięty ze względu na prace archeologiczne. Jeśli akurat nie możemy wejść do środka, pozostaje nam obejść budowlę po podmokłych okolicznych łąkach. Zamek założono na planie prostokąta o bokach 48 na 57 metrów, a więc zbliżonych do kwadratu. Od strony miasta dominują dwie potężne wieże z zachowanymi strzelnicami kluczowymi. Mury wież pokrywa dekoracja zendrówkowa z ciemnej wypalonej cegły (tzw. zendrówki), ułożonej w romby. Dekoracja ta jest typowa dla wielu średniowiecznych budowli na Mazowszu, nie tylko obronnych. Białe pasy tynku na wieżach wyznaczają ich wcześniejszą wysokość.

Od strony południowej zachowało się, schowane nieco pod ziemią, dawne wejście na dziedziniec zamku. Nowsza brama, aczkolwiek już bez istniejącego tu wcześniej przedbramia i drewnianego pomostu, znajduje się od zachodu. Od strony północnej zamek jest zdecydowanie mniej ciekawy i poza grubym murem nie ma walorów obronnych.

Wewnątrz warto zwrócić uwagę na rekonstruowane resztki pałacu, umieszczonego naprzeciw wież. Była to jedna z niewielu budowli tego typu na Mazowszu. Fragmenty odbudowane po wojnie można rozpoznać po nowej cegle. W wieżach urządzono wystawę broni oraz narzędzi tortur i trzeba przyznać, że naprawdę można tu poczuć smak średniowiecza – jak mało gdzie na Mazowszu!

Informacje praktyczne:

Ciechanów leży na północnym Mazowszu, niecałe 100 km od Warszawy (drogą 7 na Gdańsk, a potem 50 na Ciechanów). W zamku obecnie trwają prace archeologiczne, ale zawsze można go obejść z zewnątrz. W mieście warto również zajrzeć do dwóch gotyckich kościołów, a także do dobrze utrzymanego Muzeum Szlachty Mazowieckiej, do którego należy zamek. Szybko i tanio można zjeść w niezłym barze na rynku.

Jakub Jagiełło

Źródło: http://www.ciekawe-miejsca.net/przewodnik/polska/ciechanow_zamek

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.