Azulejos — sztuka Portugalii

Reklama

pon., 10/12/2020 - 19:02 -- MagdalenaL

Charakterystyczne zdobienia w Portugalii zwane azulejos zdumiewają każdego podróżującego po tym pięknym kraju. Błyszczące, ceramiczne płytki ozdabiają ogromną część portugalskich budynków. Zdobienia przedstawiające sceny historyczne, religijne i mitologiczne, składające się z kilkudziesięciu, kilkuset, a nawet kilku tysięcy kwadratowych płytek, to prawdziwy fenomen Portugalii.

Azulejos pojawiły się w Portugalii w XV wieku, za poleceniem króla Manuela I Szczęśliwego. Ta sztuka zainspirowała króla podczas podróży do Hiszpanii, gdzie po raz pierwszy zobaczył oryginalne, ceramiczne zdobienia. Zapragnął, by budynki w Portugalii również ozdabiały piękne azulejos. W Hiszpanii te charakterystyczne zdobienia wprowadzili Maurowie, których zwyczajem było dekorowanie domów kolorowymi płytkami z motywami roślinnymi i geometrycznymi. Istnieją dwie teorie dotyczące genezy nazwy. Pierwsza nawiązuje do arabskiego słowa al zuleycha, oznaczającego wypolerowany kamień, zwracając uwagę na dziedzictwo Maurów. Druga nawiązuje do hiszpańskiego słowa azul, oznaczającego kolor niebieski, który jest najpopularniejszym kolorem dla azulejos.

W XVI wieku w Portugalii zaczęły powstawać manufaktury ceramiczne. Początkowo stosowano tradycyjne techniki azulejos – mauretańskie wzory geometryczne, corda-seca, alicatado, a z czasem wprowadzono motywy roślinne. Ważnym aspektem przy produkcji azulejos w Portugalii było rozpowszechnienie techniki zwanej majolica. Nazwa pochodzi od Majorki – wyspy, gdzie Arabowie handlowali swoją ceramiką z włoskimi miastami. Ta technika dotarła do Portugalii z Włoch, dzięki włoskiemu artyście Francisco Niculoso. W drugiej połowie XVI wieku najpopularniejszymi wzorami były sceny bitewne i religijne, a także rysunki satyryczne, co bardzo różniło się od tradycyjnych mauretańskich płytek z geometrycznymi wzorami. Z czasem portugalskie azulejos stały się niezwykle popularne i cenione.

Azulejos na ulicach Portugalii (fot. Natalia Szafraniec)

Dziś białe kafelki pokryte niebieskimi wzorami można spotkać na każdej ulicy Portugalii. Na ścianach domów, murach w mieście, dworcach autobusowych i stacjach metra połączone ze sobą płytki azulejos przedstawiają sceny inspirowane wydarzeniami historycznymi tego kraju.

Najstarsze azulejos w Portugalii, pochodzące z XV i XVI wieku, można podziwiać w Pałacu Narodowym w Sintrze. Płytki w odcieniach zieleni pokrywają tam okna, ściany, drzwi, i wiele innych elementów architektonicznych. Warto zwrócić uwagę na manufakturę azulejos z XIX wieku w Lizbonie, słynącej z przepięknej fasady z kolorowymi motywami roślinnymi, gdzie można kupić tradycyjne portugalskie płytki. Technikę majoliki zastosowano Pałacu Quinta da Bacalhoa, gdzie do dziś płytki w kolorach bieli, zieleni i żółci ozdabiają wnętrze obiektu. Prawdopodobnie najpiękniejsze azulejos można podziwiać w Pałacu Fronteira zlokalizowanego na obrzeżach Lizbony. W tym miejscu kolory ceramicznych płytek nie zostały utrzymane w kolorze niebieskim – na turystów czekają wyjątkowe azulejos w odcieniach zieleni i żółci. Pałac wypełniony jest obrazami przedstawiającymi sceny z życia markiza Fronteira, a także ciekawymi azulejos o tematyce satyrycznej i krytycznej.

Azulejos w dzielnicy Ribeira w Porto (fot. Natalia Szafraniec)

W Porto znajduje się najsłynniejsza stacja w Portugalii - São Bento, której wnętrze wyłożone jest niebieskimi azulejos. Niesamowity wygląd ścian sprawia, że to miejsce bardziej przypomina muzeum niż stację kolejową. Oprócz São Bento, w Porto niesamowitym obiektem jest Kościół Dusz, gdzie według legendy powracają dusze zmarłych na morzu marynarzy i kapitanów. Cały kościół pokrywają azulejos, a na samej kaplicy można zobaczyć kilkanaście tysięcy ceramicznych płytek. Budynek w kolorze błękitu i bieli robi piorunujące wrażenie.

Podróże po Portugalii wypełniają azulejos, które ozdabiają prawie każdą budowlę w tym kraju. Spacerując wśród ulic w najpiękniejszych miastach Portugalii, warto zwrócić uwagę nawet na najmniejsze szczegóły w domach mieszkańców i dostrzec wspaniałą sztukę azulejos.

Autor: 
Natalia Szafraniec
Zagłosowałeś na opcję 'down'.

Reklama